FUNDASHON PA PLANIFIKASHON DI IDIOMA (FPI)

Innovatie voor tevreden consumentjes
Over het gebruik van Papiamentu in het onderwijs werd al tientallen jaren gepraat. De meeste betrokkenen zoals beleidsmakers, schoolbesturen, ouders, leerkrachten, waren er lang van overtuigd, dat Papiamentu het geschiktst zou zijn om ten minste te leren lezen en schrijven bij de kleintjes. Het Papiamentu is immers de thuistaal van de meeste kinderen.
In de loop der jaren zijn er verschillende plaatselijke methoden ontwikkeld. Echter nooit eerder voor kleuters en zeker niet in het Papiamentu.

‘Bij de FPI groeiden innovatieve gedachten om de hoognodige veranderingen handen en voeten te geven’, vertelt Ronnie Severing van dat taleninstituut. Om in deze bestaande behoefte te voorzien is de FPI met spoed begonnen met het ontwikkelen van een programma voor kleuters in het Papiamentu. Dat werd Trampolin. Trampolin is het woord in het Papiamentu voor trampoline dat een springtuig moet zijn om hoger te kunnen springen. Dé mogelijkheden om iedere kleuter op een hoger plan te krijgen.

Trampolin is een geschikt programma om de totale ontwikkeling van de kleuter te stimuleren met als uitgangspunt lokale en regionale herkenning. In het programma zijn educatiegebieden verwerkt als: de Papiamentu taal; wiskunde; mens en maatschappij; én mens, natuur en technologie. Ondanks dat met Trampolin een geïntegreerd programma wordt aangeboden is er toch nog voldoende aandacht voor de verschillende leergebieden.

De opbouw van het programma is thematisch-cursorisch. Daarbij is gekozen voor een twintigtal frisse thema’s (het thematische) in de sfeer van kleuters op de Antillen. De thema’s zijn gecentreerd rond leuke originele, functionele verhalen.
De leerkrachten kunnen rekenen op een zestal ingebouwde leerlijnen (het cursorische) die een opklimmende lijn van moeilijkheid bevatten. Onder meer is er een krachtige woordenschatleerlijn: 750 nieuwe woorden per jaar. Dagelijkse activiteiten zijn: een kringgesprek, voorlezen en vertellen, taalspelletjes en drama en ander vormen van creativiteit.

Het verfrissende effect voor kinderen en leerkrachten is mede te danken aan het ontwerp dat verschillende vernieuwende elementen bevat:
a. de verhalen zijn ingebed in de lokale sfeer.
b. de verhalen zijn in het Papiamentu dat de moedertaal is van 85% van de leerlingen op Curaçao.
Aangenomen wordt dat het leereffect op de kinderen zal toenemen.

Met Trampolin is er voor het eerst in de plaatselijke schoolgeschiedenis een uitgewerkt programma voor de kleuterschool beschikbaar. Het is nu aan de leerkracht om met deze innovatie in de dagelijkse praktijk tevreden consumentjes te maken.

Auteurs: Ronnie Severing, Ria Severing-Halman, Ruth Zefrin, Haydee Amador-Sluis
Uitgever: FPI

Fundashon pa Planifikashon di Idioma (FPI)
Met enige regelmaat is het taalinstituut de FPI in het nieuws omdat er een nieuw boek verschenen is of een conferentie of een viering plaatsvindt. De FPI is een instituut voor taalplanning. Dikwijls wordt de vraag gesteld: Wat plannen jullie bij de Fundashon pa Planifikashon di Idioma zoal?
De FPI heeft ten eerste als doel het gebruik van de relevante talen in de gemeenschap te bevorderen en bij te dragen tot de regulering van de taalsituatie. Omdat het Papiamentu een prominentere plaats in de gemeenschap verdient, krijgt het Papiamentu in de taalplanningsactiviteiten bij het taalinstituut de meeste aandacht. Dit betekent niet dat andere talen geen aandacht krijgen. De medewerkers in het taalinstituut houden zich onder andere bezig met taalconversering maar vooral met taalmodernisering. Om het Papiamentu geschikt te maken voor moderne communicatie in al haar facetten, dient veel aan de taal zelf te gebeuren. Een van de mogelijkheden om talen te verspreiden is dat te doen via de school. Daarom ligt vaak de nadruk op leerboeken en ander taalonderwijsmateriaal.

Harde omslag in meerkleurendruk, luxe-lijkende opmaak? FPI-uitgaven zullen beslist iets duurder zijn. Echter, het is nauwelijks meer mogelijk om lezers en gebruikers van didactisch materiaal letters op een rij op wit A4-papier voor te leggen.
De FPI zorgt er, uit overtuiging als uitgever, voor dat de producten er aantrekkelijk uit zien. De inhoud dient solide te zijn, de opbouw krachtig en een sterke en functionele opmaak moet het werk afmaken. Wil een jonge taal als het Papaiamentu een prominente plaats krijgen in de gemeenschap en dan met name in de nieuwe formelere gebieden als onderwijs, overheid, techniek en zelfs wetenschap, dan moeten de laatste twijfels bij ouders, leerlingen en burgers worden weggehaald met boeken en ander didactisch materiaal dat vergelijkbaar is met dat van andere talen en schoolvakken.
Even een greep uit FPI-producten die met trots geëtaleerd kunnen worden. Voor MS-Office-gebruikers is er een handige elektronische spellingchecker in het Papiamentu, die de persprijs 2001 ontving. Kinderen van alle leeftijden kunnen genieten van mooie leesboeken zoals van de mooie serie “Lesa ku kariño”. Voor de kleutergroep is de zeer uitgebreide en gevarieerde methode “Trampolin” op de markt gebracht. “Mosaiko” is een prachtige kleurvolle methode voor het voorgezet onderwijs met handleiding, audio-cd’s en dvd’s, die een nominatie voor de innovatieprijs 2001 ontving. Voor de bovenbouw van het havo/vwo en het hoger onderwijs is recentelijk het zeer fraaie literatuurboek “Kadans”, nominatieprijs 2003, uitgegeven, dat nu succesvol is ingevoerd. Dit alles kleurrijk en vernieuwend.